Sau hơn 20 năm, kế hoạch mở rộng Quốc lộ 13 tại cửa ngõ Đông Bắc TP.HCM đang tiến gần giai đoạn triển khai với phương án thiết kế mới. Tuyến đường dự kiến được mở rộng lên 60 m, tổ chức 10-14 làn xe tùy đoạn, kết hợp cầu cạn chạy giữa tuyến và đường song hành hai bên. Hai nút giao lớn Bình Lợi và Bình Phước cũng được tổ chức lại bằng hầm chui nhằm tách dòng phương tiện, giảm xung đột giao thông. Khi hoàn thành, dự án được kỳ vọng cải thiện khả năng lưu thông trên trục kết nối TP.HCM với khu vực Thuận An, Dĩ An và các đô thị phía Bắc thành phố.
Quốc lộ 13 được thiết kế lại với cầu cạn chạy giữa tuyến
Đoạn Quốc lộ 13 được nâng cấp kéo dài từ khu vực cầu Bình Triệu đến Vĩnh Bình, thuộc cửa ngõ Đông Bắc TP.HCM. Đây là một trong những tuyến giao thông có lượng phương tiện lớn do đảm nhiệm đồng thời nhu cầu đi lại nội đô và kết nối TP.HCM với khu vực Bình Dương cũ. Trong nhiều năm, lưu lượng xe tăng nhanh trong khi khả năng khai thác của tuyến đường còn hạn chế đã khiến tình trạng ùn tắc thường xuyên xuất hiện ở nhiều thời điểm trong ngày.
Theo phương án hiện nay, Quốc lộ 13 sẽ được mở rộng lên 60 m so với khoảng 19-27 m hiện tại. Sau khi hoàn thành, tuyến đường có tổng cộng 10-14 làn xe tùy từng khu vực, tạo thêm không gian cho cả dòng phương tiện đi xuyên tuyến và nhu cầu di chuyển tại các khu dân cư hai bên đường. Đây là thay đổi lớn về khả năng khai thác của một trong những cửa ngõ giao thông quan trọng phía Đông Bắc thành phố.
Điểm đáng chú ý trong thiết kế mới nằm ở đoạn dài khoảng 3,5 km từ ngã tư Bình Triệu đến Bình Phước. Một tuyến cầu cạn 4 làn xe được bố trí chạy giữa Quốc lộ 13, trong khi hai bên tiếp tục duy trì hệ thống đường song hành. Phương án này cho phép phân tách dòng xe đi xuyên tuyến khỏi lượng phương tiện có nhu cầu tiếp cận các tuyến đường nhánh, khu dân cư và công trình dọc Quốc lộ 13.
Phần cầu cạn được thiết kế cho tốc độ khai thác 80 km/h, cao hơn mức 60 km/h của đường song hành phía dưới. Do hạn chế các điểm giao cắt trực tiếp, dòng xe trên cao có thể duy trì tốc độ ổn định hơn khi di chuyển qua những khu vực đông phương tiện. Phần đường trên cao dự kiến được tổ chức thu phí BOT, trong khi đường phía dưới vẫn phục vụ nhu cầu lưu thông thông thường và không thu phí.
Bên cạnh tuyến chính, cầu Đúc Nhỏ và Ông Dầu cũng nằm trong kế hoạch mở rộng. Dự án đồng thời dự kiến áp dụng hệ thống điều hành giao thông thông minh và thu phí không dừng trên phần đường BOT, qua đó hạn chế việc phương tiện phải dừng lại tại trạm thu phí.
Hai nút giao lớn được tổ chức lại để giảm xung đột
Nút giao Bình Lợi là nơi Quốc lộ 13 kết nối với đại lộ Phạm Văn Đồng, tuyến đường đảm nhiệm lượng lớn phương tiện di chuyển giữa khu vực Đông Bắc với sân bay Tân Sơn Nhất và nhiều khu vực trung tâm TP.HCM. Đây cũng là vị trí giao với tuyến đường sắt Bắc – Nam nên thường xuyên tập trung nhiều phương tiện trong cùng khu vực.
Theo phương án thiết kế, hầm chui tại Bình Lợi được bố trí hai chiều, mỗi chiều hai làn xe. Kết hợp với dòng phương tiện lưu thông trên mặt đất và tuyến cầu cạn phía trên, khu vực này hình thành hệ thống giao thông nhiều tầng nhằm tách các hướng di chuyển. Phần đảo tròn hiện hữu phía trên tiếp tục được giữ lại và sắp xếp lại cảnh quan, cây xanh, chiếu sáng.
Tại ngã tư Bình Phước, nơi Quốc lộ 13 giao với Quốc lộ 1, phương án hầm chui cũng được áp dụng để giảm giao cắt trực tiếp giữa các dòng xe. Đây là nút giao quan trọng đối với phương tiện từ Quốc lộ 13 chuyển sang Quốc lộ 1 hoặc tiếp tục hành trình theo hướng Bắc thành phố. Các nút còn lại chủ yếu được tổ chức giao cùng mức, trong khi cầu cạn phía trên đảm nhiệm dòng xe cần đi nhanh qua khu vực.
Sự thay đổi của Quốc lộ 13 cũng tạo thêm lợi thế kết nối cho các khu dân cư và dự án nhà ở tại Thuận An. The Emerald Garden View, tọa lạc trên đường Nguyễn Chí Thanh, phường Thuận An, TP.HCM, nằm trong khu vực đô thị có khả năng tiếp cận trục Quốc lộ 13 để di chuyển về TP.HCM và các khu vực lân cận. Khi Quốc lộ 13 được nâng cấp, năng lực lưu thông trên trục giao thông này được cải thiện, qua đó rút ngắn áp lực di chuyển giữa Thuận An với khu vực Thủ Đức cũ, Phạm Văn Đồng và các tuyến kết nối vào trung tâm thành phố.
Trục kết nối Đông Bắc TP.HCM bước vào giai đoạn nâng cấp lớn
Quốc lộ 13 từ lâu giữ vai trò kết nối khu vực trung tâm TP.HCM với Thủ Đức cũ, Bình Dương và các địa phương phía Bắc. Tuyến đường đồng thời kết nối với Bến xe Miền Đông và nhiều trục giao thông lớn như Phạm Văn Đồng, Quốc lộ 1, tạo thành một trong những hành lang di chuyển quan trọng ở cửa ngõ Đông Bắc.
Sự phát triển nhanh của các đô thị như Thuận An và Dĩ An trong nhiều năm qua khiến lượng phương tiện qua Quốc lộ 13 liên tục gia tăng. Dòng xe từ các khu dân cư, khu công nghiệp, trung tâm thương mại và các tuyến đường nhánh cùng tập trung vào trục chính khiến khả năng khai thác của tuyến đường hiện hữu chịu áp lực lớn, đặc biệt tại khu vực Bình Triệu, Bình Lợi và Bình Phước.
Dự án mở rộng Quốc lộ 13 có tổng mức đầu tư gần 21.000 tỷ đồng và được chia thành hai thành phần. Khoảng 14.400 tỷ đồng từ ngân sách thành phố được dành cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng; phần xây dựng theo hình thức BOT có tổng chi phí gần 6.300 tỷ đồng do nhà đầu tư thu xếp. Theo kế hoạch được công bố, công trình dự kiến khởi công dịp Quốc khánh 2/9/2026 và hoàn thành vào năm 2028.
Kế hoạch mở rộng tuyến đường đã được đề cập từ hơn hai thập kỷ trước nhưng nhiều lần chưa thể thực hiện do những vướng mắc về vốn và cơ chế. Khi dự án bước vào giai đoạn triển khai, Quốc lộ 13 sẽ trở thành một trong những công trình giao thông có quy mô đầu tư lớn tại cửa ngõ Đông Bắc TP.HCM.
Khi các hạng mục được đưa vào khai thác đồng bộ, thời gian di chuyển giữa TP.HCM với Thuận An, Dĩ An và khu vực phía Bắc thành phố sẽ có thêm dư địa cải thiện. Quốc lộ 13 khi đó tiếp tục giữ vai trò trục giao thông chính của cửa ngõ Đông Bắc, nhưng với năng lực khai thác lớn hơn, phù hợp hơn với tốc độ đô thị hóa của toàn khu vực.
